Học hát bài: Rừng Xanh Vang Tiếng Ta Lư
Tác giả: Phương Nam
Giáo viên: XUÂN THỦY DẠY HÁT
GIỚI THIỆU
Ca khúc Rừng xanh vang tiếng Ta Lư của nhạc sĩ Phương Nam là một bản hùng ca bất hủ, ngợi ca tinh thần yêu nước quật cường của đồng bào dân tộc Vân Kiều trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Ngay từ những nhịp điệu đầu tiên, bài hát đã mở ra không gian đại ngàn bao la, nơi tiếng đàn Ta Lư trở thành người bạn đồng hành thủy chung của người chiến sĩ trên mọi nẻo đường ra trận. Hình ảnh cây đàn theo chân người đi qua con suối, con khe, băng qua nương rẫy và rừng rậm đã khắc họa nên một sức sống văn hóa mãnh liệt ngay giữa lòng cuộc chiến khốc liệt. Tác giả đã khéo léo lồng ghép hình ảnh thiên nhiên khắc nghiệt với những nắng cháy, mưa rừng để làm nổi bật ý chí sắt đá của quân và dân ta khi bom đạn chẳng thể ngăn nổi bước chân vượt thác ghềnh. Tiếng đàn không chỉ để giải trí mà còn hòa nhịp cùng công việc tiếp tế, tải gạo nuôi quân, biến những gian khó thành những câu ca tính tang tình lạc quan bên dòng suối mát. Qua ngòi bút của Phương Nam, quê hương Vân Kiều hiện lên như một pháo đài thép với con chông tre cắm vây quanh buôn làng và súng đạn luôn sẵn sàng biến nơi đây thành mồ chôn quân thù. Tâm hồn người dân nơi đây được ví von đẹp đẽ như những cánh hoa rừng trong trắng, dù bão tố có làm rung cây nhưng chẳng thể lay chuyển được lòng trung thành với cách mạng. Hình tượng khóm măng rừng lớn lên trong gian khổ chính là biểu tượng cho sự tiếp nối thế hệ, quyết tâm giữ vững đất buôn và bầu trời xanh cho tổ quốc. Sự hy sinh thầm lặng của những người con gái Vân Kiều với đạn súng trên vai, dồn chân bước ra tiền tuyến, đã tạo nên một hình ảnh vừa mềm mại vừa oai hùng giữa rừng xanh bao la. Ca khúc sử dụng những từ láy tượng thanh và nhịp điệu dồn dập, mô phỏng tiếng đàn đặc trưng của vùng cao, tạo nên một bầu không khí rộn rã và thôi thúc lòng người. Tiếng đàn Ta Lư trong bài hát này đã vượt ra khỏi phạm vi một nhạc cụ dân tộc để trở thành tiếng gọi của tự do, tiếng lòng của một dân tộc anh hùng không bao giờ khuất phục. Tình yêu quê hương được dệt nên từ chính những bước chân xuôi ngược khắp rừng, từ tình đoàn kết quân dân và niềm tin vào ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam. Mỗi ca từ đều thấm đẫm niềm tự hào về mảnh đất miền Tây Quảng Trị, nơi tiếng hát luôn át tiếng bom và tình yêu đời luôn rực cháy trong mọi hoàn cảnh. Bài hát khép lại bằng âm hưởng vang vọng của tiếng đàn, như một lời khẳng định về sức mạnh tinh thần bất diệt của con người Việt Nam trước mọi kẻ thù xâm lược. Đây thực sự là một tác phẩm âm nhạc đi cùng năm tháng, kết nối quá khứ hào hùng với hiện tại bằng giai điệu tự hào và tràn đầy hy vọng. Tôi có thể giúp bạn chuyển đoạn giới thiệu này thành một kịch bản thuyết trình ngắn về âm nhạc cách mạng hoặc phân tích thêm về ý nghĩa của cây đàn Ta Lư trong văn hóa người Vân Kiều không?
Ca khúc Rừng xanh vang tiếng Ta Lư của nhạc sĩ Phương Nam là một bản hùng ca bất hủ, ngợi ca tinh thần yêu nước quật cường của đồng bào dân tộc Vân Kiều trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Ngay từ những nhịp điệu đầu tiên, bài hát đã mở ra không gian đại ngàn bao la, nơi tiếng đàn Ta Lư trở thành người bạn đồng hành thủy chung của người chiến sĩ trên mọi nẻo đường ra trận. Hình ảnh cây đàn theo chân người đi qua con suối, con khe, băng qua nương rẫy và rừng rậm đã khắc họa nên một sức sống văn hóa mãnh liệt ngay giữa lòng cuộc chiến khốc liệt. Tác giả đã khéo léo lồng ghép hình ảnh thiên nhiên khắc nghiệt với những nắng cháy, mưa rừng để làm nổi bật ý chí sắt đá của quân và dân ta khi bom đạn chẳng thể ngăn nổi bước chân vượt thác ghềnh. Tiếng đàn không chỉ để giải trí mà còn hòa nhịp cùng công việc tiếp tế, tải gạo nuôi quân, biến những gian khó thành những câu ca tính tang tình lạc quan bên dòng suối mát. Qua ngòi bút của Phương Nam, quê hương Vân Kiều hiện lên như một pháo đài thép với con chông tre cắm vây quanh buôn làng và súng đạn luôn sẵn sàng biến nơi đây thành mồ chôn quân thù. Tâm hồn người dân nơi đây được ví von đẹp đẽ như những cánh hoa rừng trong trắng, dù bão tố có làm rung cây nhưng chẳng thể lay chuyển được lòng trung thành với cách mạng. Hình tượng khóm măng rừng lớn lên trong gian khổ chính là biểu tượng cho sự tiếp nối thế hệ, quyết tâm giữ vững đất buôn và bầu trời xanh cho tổ quốc. Sự hy sinh thầm lặng của những người con gái Vân Kiều với đạn súng trên vai, dồn chân bước ra tiền tuyến, đã tạo nên một hình ảnh vừa mềm mại vừa oai hùng giữa rừng xanh bao la. Ca khúc sử dụng những từ láy tượng thanh và nhịp điệu dồn dập, mô phỏng tiếng đàn đặc trưng của vùng cao, tạo nên một bầu không khí rộn rã và thôi thúc lòng người. Tiếng đàn Ta Lư trong bài hát này đã vượt ra khỏi phạm vi một nhạc cụ dân tộc để trở thành tiếng gọi của tự do, tiếng lòng của một dân tộc anh hùng không bao giờ khuất phục. Tình yêu quê hương được dệt nên từ chính những bước chân xuôi ngược khắp rừng, từ tình đoàn kết quân dân và niềm tin vào ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam. Mỗi ca từ đều thấm đẫm niềm tự hào về mảnh đất miền Tây Quảng Trị, nơi tiếng hát luôn át tiếng bom và tình yêu đời luôn rực cháy trong mọi hoàn cảnh. Bài hát khép lại bằng âm hưởng vang vọng của tiếng đàn, như một lời khẳng định về sức mạnh tinh thần bất diệt của con người Việt Nam trước mọi kẻ thù xâm lược. Đây thực sự là một tác phẩm âm nhạc đi cùng năm tháng, kết nối quá khứ hào hùng với hiện tại bằng giai điệu tự hào và tràn đầy hy vọng. Tôi có thể giúp bạn chuyển đoạn giới thiệu này thành một kịch bản thuyết trình ngắn về âm nhạc cách mạng hoặc phân tích thêm về ý nghĩa của cây đàn Ta Lư trong văn hóa người Vân Kiều không?
HỢP ÂM
Tone: [Am]
Soạn theo phần trình bày của Trang Nhung - Tone [Am] capo ngăn 1
1. Đàn theo ta [Am] đi qua con suối con khe, qua nương [E] rẫy qua bao nhiêu [Am] rừng
Đàn theo ta [Dm] đi đánh Mỹ đêm ngày, giữa rừng [E7] xanh dậy muôn câu [Am] ca
Ta đi trong nắng [F] cháy, ta đi trong mưa [Am] rừng đàn vẫn bên mình
Khi sao thưa trên [C] núi, khi con nai kêu [Am] mồi mà vẫn trên đường
Dù bom đạn lấp đường lấp [G] núi ra chiến trường ta vượt thác [C] ghềnh
Đàn vẫn bên [E] ta tải gạo nuôi [Am] quân
Trong gian [F] khó đàn với [G] ta hát tính tang [C] tình
Gọi ánh trăng [Dm] lên dập dìu bên [G] suối
Đàn [Em] ơi, giữa rừng núi Vân [Dm] Kiều
Nắng sơm mưa chiều vẫn cùng ta xây chiến [Am] thắng
2. Người đi qua [Am] đây bên con suối con khe mà có [E] biết quê hương Vân [Am] Kiều
Diệt quân xâm [Dm] lăng khắp núi khắp sông gió rừng [E7] xanh nổi lên nơi [Am] nơi
Con chông tre ta [F] cắm, vây xung quanh buôn [Am] làng, đạn súng sẵn sàng
Quân xâm lăng Mỹ [C] tới, quê hương đây sẽ [Am] thành, mồ chôn quân thù
Người Vân Kiều tấm lòng trong [G] trắng, như cánh hoa, xinh đẹp giữa [C] rừng
Bão tố cây [E] rung mà lòng không [Am] lay
Trong gian [F] khó, vẫn lớn [G] lên như khóm măng [C] rừng
Giữ đất buôn [Dm] làng giữ bầu trời [G] xanh
Người [Em] ơi, đây mảnh đất anh [Dm] hùng
Vang tiếng ta lư giữa rừng xanh bao [Am] la
3. Đàn theo ta [Am] đi qua con suối con khe, qua nương [E] rẫy qua bao nhiêu [Am] rừng
Đàn theo [Dm] ta đi đánh Mỹ đêm ngày, giữa rừng [E7] xanh dậy muôn câu [Am] ca
Ai say sưa diệt [F] Mỹ ai ra đi diệt [Am] nguỵ ở đất quê này
Khi đi qua có [C] nhớ, đây quê hương Vân [Am] Kiều rộn vang tiếng đàn
Tình tính tình em dồn chân [G] bước ra chiến trường xuôi ngược khắp [C] rừng
Đạn súng trên [E] vai vượt ngàn em [Am] đi
Trong gian [F] khó nào sá [G] chi quyết bước trên [C] đường
Giải phóng quê [Dm] hương đổ về tuyền [G] tuyến
Đàn [Em] ơi theo mỗi bước chân [Dm] ta vang tiếng ta lư giữa rừng xanh bao [Am] la
Ai say sưa diệt [F] Mỹ ai ra đi diệt [Am] nguỵ ở đất quê này
Khi đi qua có [C] nhớ, đây quê hương Vân [Am] Kiều rộn vang tiếng đàn
* Tình tính tình em dồn chân [G] bước ra chiến trường xuôi ngược khắp [C] rừng
Đạn súng trên [E] vai vượt ngàn em [Am] đi
Trong gian [F] khó nào sá [G] chi quyết bước trên [C] đường
Giải phóng quê [Dm] hương đổ về tuyền [G] tuyến
Đàn [Em] ơi theo mỗi bước chân [Dm] ta dệt [E7] tình quê [Am] hương
HƯỚNG DẪN
Câu hát: Nói anh nghe đi, thế giới này
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: nói, thế, giới.
- Luyến: thế giới (luyến nhẹ).
- Lấy hơi/Nghỉ: lấy hơi trước nói.
- Cao độ/Giọng: cao độ vừa, giọng ngực nhẹ.
- Khẩu hình: mở vừa, âm thoát ra ngoài.
- Biểu cảm/Cảm xúc: chân thành, tự sự.
- Âm lượng/Cường độ: vừa.
Câu hát: Đã làm em tổn thương nhiều như thế nào
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: tổn, thương, nào.
- Luyến: nào (luyến nhẹ đi xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: lấy hơi sau thương.
- Cao độ/Giọng: giọng ngực, nhẹ nhàng.
- Khẩu hình: mở nhẹ, âm thanh ấm áp.
- Biểu cảm/Cảm xúc: xót xa, tâm tình.
- Âm lượng/Cường độ: vừa.
Câu hát: Nói anh nghe đi, có những ngày
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: nói, những, ngày.
- Luyến: ngày (luyến nhẹ).
- Lấy hơi/Nghỉ: lấy hơi trước nói.
- Cao độ/Giọng: trung bình, giọng ngực nhẹ.
- Khẩu hình: mở vừa, âm thoát ra ngoài.
- Biểu cảm/Cảm xúc: dịu dàng, kể lại.
- Âm lượng/Cường độ: vừa.
Câu hát: Nước mắt em rơi tay em tự lau lấy
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: nước, rơi, lau.
- Luyến: lau (luyến xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: lấy hơi sau rơi.
- Cao độ/Giọng: nhẹ, giọng ngực.
- Khẩu hình: mở nhẹ, hơi tròn môi ở lau.
- Biểu cảm/Cảm xúc: buồn, tĩnh lặng.
- Âm lượng/Cường độ: vừa.
Câu hát: Nếu cuộc đời này, chỉ toàn là dối trá
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: cuộc, đời, trá.
- Luyến: trá (luyến nhẹ).
- Lấy hơi/Nghỉ: lấy hơi trước nếu.
- Cao độ/Giọng: hạ dần, giọng ngực.
- Khẩu hình: mở vừa.
- Biểu cảm/Cảm xúc: nghiêm túc, hơi lo âu.
- Âm lượng/Cường độ: vừa.
Câu hát: Anh mặc kệ tất cả mọi thứ ngoài trừ em
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: mặc, tất, thứ, em.
- Luyến: em (luyến xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: lấy hơi trước anh.
- Cao độ/Giọng: trung bình, giọng ngực.
- Khẩu hình: mở rõ ở em.
- Biểu cảm/Cảm xúc: kiên quyết, dứt khoát.
- Âm lượng/Cường độ: mạnh.
Câu hát: Nếu chặng đường dài này, mình vấp ngã
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: chặng, đường, ngã.
- Luyến: ngã (luyến nhẹ xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: lấy hơi trước nếu.
- Cao độ/Giọng: vừa, giọng ngực.
- Khẩu hình: mở vừa.
- Biểu cảm/Cảm xúc: trầm, vững vàng.
- Âm lượng/Cường độ: vừa.
Câu hát: Điều tuyệt nhất là ta sẽ đứng dậy cùng nhau
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: tuyệt, đứng, dậy, cùng.
- Luyến: cùng (luyến nhẹ xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: lấy hơi trước điều.
- Cao độ/Giọng: cao hơn, giọng ngực mạnh.
- Khẩu hình: mở rộng ở cùng.
- Biểu cảm/Cảm xúc: khích lệ, mạnh mẽ.
- Âm lượng/Cường độ: mạnh.
Câu hát: Thế giới này làm tổn thương em bao nhiêu
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: thế, làm, thương, bao.
- Luyến: bao (luyến nhẹ xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: lấy hơi trước thế.
- Cao độ/Giọng: giọng ngực, nhẹ nhàng.
- Khẩu hình: mở nhẹ, âm thanh trầm ấm.
- Biểu cảm/Cảm xúc: buồn bã, thổn thức.
- Âm lượng/Cường độ: vừa.
Câu hát: Anh sẽ yêu em nhiều gấp đôi như vậy
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: yêu, gấp, đôi, vậy.
- Luyến: vậy (luyến nhẹ xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: lấy hơi trước anh.
- Cao độ/Giọng: cao, giọng ngực.
- Khẩu hình: mở rõ ở yêu.
- Biểu cảm/Cảm xúc: yêu thương, đong đầy.
- Âm lượng/Cường độ: mạnh.
Câu hát: Đã bao giờ em thấy đây là định mệnh
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: bao, thấy, mệnh.
- Luyến: mệnh (luyến xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: lấy hơi trước đã.
- Cao độ/Giọng: cao hơn, giọng ngực mạnh.
- Khẩu hình: mở rõ, đẩy âm ra ngoài.
- Biểu cảm/Cảm xúc: ngạc nhiên, hứng thú.
- Âm lượng/Cường độ: mạnh.
Câu hát: Mình gặp nhau khi cả hai đang còn chênh vênh
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: gặp, hơn, chênh.
- Luyến: vênh (luyến xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: lấy hơi trước mình.
- Cao độ/Giọng: cao, giọng ngực.
- Khẩu hình: mở rõ, mượt mà.
- Biểu cảm/Cảm xúc: trân trọng, đầy cảm xúc.
- Âm lượng/Cường độ: mạnh.
Câu hát: Thế giới này đã làm đau em bao nhiêu
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: thế, làm, đau, bao.
- Luyến: bao (luyến xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: lấy hơi trước thế.
- Cao độ/Giọng: giọng ngực, nhẹ nhàng.
- Khẩu hình: mở vừa.
- Biểu cảm/Cảm xúc: đau đớn, nỗi buồn.
- Âm lượng/Cường độ: vừa.
Câu hát: Anh sẽ thương em nhiều gấp đôi như vậy
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: thương, gấp, đôi, vậy.
- Luyến: vậy (luyến nhẹ xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: lấy hơi trước anh.
- Cao độ/Giọng: cao, giọng ngực.
- Khẩu hình: mở rõ, tròn môi.
- Biểu cảm/Cảm xúc: nhẹ nhàng, tình cảm.
- Âm lượng/Cường độ: vừa.
Câu hát: Tháng năm sau này, cuộc đời mình còn nhiều sóng gió
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: tháng, năm, cuộc, sóng.
- Luyến: gió (luyến xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: lấy hơi trước tháng.
- Cao độ/Giọng: vừa, giọng ngực nhẹ.
- Khẩu hình: mở nhẹ ở gió.
- Biểu cảm/Cảm xúc: lạc quan, hi vọng.
- Âm lượng/Cường độ: vừa.
Câu hát: Xin em hãy đi cùng anh, đến tận cùng của giấc mơ
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: hãy, cùng, tận, mơ.
- Luyến: mơ (luyến xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: lấy hơi trước xin.
- Cao độ/Giọng: cao, giọng ngực.
- Khẩu hình: mở rộng ở cùng.
- Biểu cảm/Cảm xúc: tha thiết, yêu thương.
- Âm lượng/Cường độ: mạnh.