
Học hát bài: Khách Đến Chơi Nhà
Tác giả: Lê Minh
Giáo viên: XUÂN THỦY DẠY HÁT
GIỚI THIỆU
"Khách đến chơi nhà" của nhạc sĩ Lê Minh là một nhạc phẩm đậm đà phong vị dân gian, khơi gợi nét văn hóa hiếu khách và tình tứ của người dân vùng đồng bằng Bắc Bộ. Bài hát mở ra không gian gặp gỡ nồng hậu, nơi chén trà và miếng trầu trở thành cái cớ để những lời ca quan họ ngọt ngào được rót xuống, gắn kết những tâm hồn đồng điệu. Tác giả khéo léo sử dụng những hình ảnh mang tính biểu tượng như áo tứ thân, khăn mỏ quạ và câu hát "người ơi người ở đừng về" để tạc nên chân dung một người con gái nền nã, khiến người khách phương xa vừa gặp đã thấy xao lòng. Lời ca đầy ý nhị với những câu "giá như" – giá em đừng hát hay, giá miếng trầu đừng cay – thực chất là một cách bộc lộ niềm thương mến và sự bối rối của một kẻ lữ hành trót "phải lòng" ánh mắt ngập ngừng của người chủ nhà hiếu khách. Nhạc phẩm lột tả sự chuyển biến tâm trạng từ niềm vui tao ngộ đến nỗi nhớ nhung vương vấn, khiến "người dưng" bỗng trở thành người thương, để rồi khi ra về lại cứ mãi ngẩn ngơ trông ngóng phía ngõ xa. Những âm hưởng "tính tang tình tang" rộn rã xuyên suốt bài hát không chỉ gợi lên tiếng đàn mà còn là nhịp đập thổn thức của một trái tim đang say trong men tình và men nhạc. Toàn bộ lời ca toát lên vẻ đẹp thanh tao, lịch lãm trong cách đối đãi và sự lãng mạn, tinh tế trong tình cảm đôi lứa giữa khung cảnh làng quê yên bình. Khúc hát khép lại bằng những thanh âm rộn ràng như lời mời gọi tha thiết, khẳng định rằng nét đẹp văn hóa và tình người kinh kỳ sẽ luôn là sợi dây vô hình níu chân khách lạ ngàn phương. Bạn có muốn tôi cùng bạn tìm hiểu thêm những ca khúc mang âm hưởng dân ca quan họ hoặc những sáng tác nổi bật khác của nhạc sĩ Lê Minh không?
"Khách đến chơi nhà" của nhạc sĩ Lê Minh là một nhạc phẩm đậm đà phong vị dân gian, khơi gợi nét văn hóa hiếu khách và tình tứ của người dân vùng đồng bằng Bắc Bộ. Bài hát mở ra không gian gặp gỡ nồng hậu, nơi chén trà và miếng trầu trở thành cái cớ để những lời ca quan họ ngọt ngào được rót xuống, gắn kết những tâm hồn đồng điệu. Tác giả khéo léo sử dụng những hình ảnh mang tính biểu tượng như áo tứ thân, khăn mỏ quạ và câu hát "người ơi người ở đừng về" để tạc nên chân dung một người con gái nền nã, khiến người khách phương xa vừa gặp đã thấy xao lòng. Lời ca đầy ý nhị với những câu "giá như" – giá em đừng hát hay, giá miếng trầu đừng cay – thực chất là một cách bộc lộ niềm thương mến và sự bối rối của một kẻ lữ hành trót "phải lòng" ánh mắt ngập ngừng của người chủ nhà hiếu khách. Nhạc phẩm lột tả sự chuyển biến tâm trạng từ niềm vui tao ngộ đến nỗi nhớ nhung vương vấn, khiến "người dưng" bỗng trở thành người thương, để rồi khi ra về lại cứ mãi ngẩn ngơ trông ngóng phía ngõ xa. Những âm hưởng "tính tang tình tang" rộn rã xuyên suốt bài hát không chỉ gợi lên tiếng đàn mà còn là nhịp đập thổn thức của một trái tim đang say trong men tình và men nhạc. Toàn bộ lời ca toát lên vẻ đẹp thanh tao, lịch lãm trong cách đối đãi và sự lãng mạn, tinh tế trong tình cảm đôi lứa giữa khung cảnh làng quê yên bình. Khúc hát khép lại bằng những thanh âm rộn ràng như lời mời gọi tha thiết, khẳng định rằng nét đẹp văn hóa và tình người kinh kỳ sẽ luôn là sợi dây vô hình níu chân khách lạ ngàn phương. Bạn có muốn tôi cùng bạn tìm hiểu thêm những ca khúc mang âm hưởng dân ca quan họ hoặc những sáng tác nổi bật khác của nhạc sĩ Lê Minh không?
HỢP ÂM
Tone: [F]
Khách [F] đến chơi nhà
Rằng mấy [Am] khi khách [C] đến chơi [F] nhà
Hát lời rót [Bb] xuống chén trà mời [F] nhau
Hát lời rót [Bb] xuống chén trà mời [F] nhau
Để [Am] anh xơi một miếng [Dm] trầu
Dẫu rằng vẫn biết qua cầu gió [C] bay.
Giá [F] em đừng hát hay, giá em đừng nền [Am] nã
Đừng áo tứ [Bb] thân đừng khăn mỏ [F] quạ
Đừng hát [Gm] câu người ơi người [C] ở đừng về.
Trót [F] thương ánh mắt ngập [Dm] ngừng
Để người [Gm] dưng nhớ người dưng thế [Bb] này
Giá miếng trầu đừng [Gm] cay, giá chén trà đừng [F] chát
Giá người ngoan đừng [Dm] hát
Thì rỗi [Gm] hơi ai lại phải [F] lòng để bây giờ
Ra [C] ngõ ấy mấy trông ra ngõ mà [F] trông.
Khách [F] đến chơi nhà rằng khách [F] đến chơi nhà
Tính tang [Bb] tang tính tình [C] tình tang tình tính tang tình [F] tang
Tính tang [Bb] tang tính tình [C] tình tang tình tính tang tang [F] tình.
HƯỚNG DẪN
Câu hát: Khách đến chơi nhà
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: khách, chơi, nhà.
- Luyến: chơi (nhẹ).
- Lấy hơi/Nghỉ: Lấy hơi trước khách.
- Giọng: Giọng ngực nhẹ.
- Khẩu hình: Mở vừa, rõ chữ.
- Cao độ/Giọng: Trung bình, thoải mái.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Vui tươi, thân mật.
- Âm lượng/Cường độ: Vừa.
Câu hát: Rằng mấy khi khách đến chơi nhà
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: mấy, khách, chơi.
- Luyến: mấy (nhẹ), chơi (nhẹ).
- Lấy hơi/Nghỉ: Không.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Gọn, rõ.
- Cao độ/Giọng: Trung, đều.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Tự nhiên, gần gũi.
- Âm lượng/Cường độ: Vừa.
Câu hát: Hát lời rót xuống chén trà mời nhau
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: hát, rót, trà.
- Luyến: trà (nhẹ).
- Lấy hơi/Nghỉ: Lấy hơi nhanh sau lời.
- Giọng: Giọng ngực mềm.
- Khẩu hình: Tròn môi ở a.
- Cao độ/Giọng: Trung bình.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Duyên dáng.
- Âm lượng/Cường độ: Nhẹ – vừa.
Câu hát: Hát lời rót xuống chén trà mời nhau
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: rót, trà, nhau.
- Luyến: trà (nhẹ), nhau (kéo ngắn).
- Lấy hơi/Nghỉ: Lấy hơi trước hát.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Mở vừa.
- Cao độ/Giọng: Giữ đều như câu trước.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Nhắc lại vui vẻ.
- Âm lượng/Cường độ: Vừa.
Câu hát: Để anh xơi một miếng trầu
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: anh, xơi, trầu.
- Luyến: trầu (nhẹ, nhanh).
- Lấy hơi/Nghỉ: Lấy hơi trước để.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Gọn, bật chữ nhanh.
- Cao độ/Giọng: Trung.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Hóm hỉnh.
- Âm lượng/Cường độ: Vừa.
Câu hát: Dẫu rằng vẫn biết qua cầu gió bay
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: biết, cầu, bay.
- Luyến: cầu (xuống), bay (kéo).
- Lấy hơi/Nghỉ: Lấy hơi trước qua.
- Giọng: Giọng ngực mềm.
- Khẩu hình: Mở dọc ở a.
- Cao độ/Giọng: Trung → hạ.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Thong thả.
- Âm lượng/Cường độ: Giảm nhẹ cuối câu.
Câu hát: Giá em đừng hát hay, giá em đừng nền nã
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: giá, hát, nền.
- Luyến: giá (lên), nã (kéo nhẹ).
- Lấy hơi/Nghỉ: Nghỉ ngắn sau dấu phẩy.
- Giọng: Giọng ngực vang nhẹ.
- Khẩu hình: Mở mềm.
- Cao độ/Giọng: Trung.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Trêu duyên.
- Âm lượng/Cường độ: Vừa.
Câu hát: Đừng áo tứ thân đừng khăn mỏ quạ
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: áo, thân, khăn.
- Luyến: áo (nhẹ), quạ (nhẹ).
- Lấy hơi/Nghỉ: Không.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Gọn, rõ phụ âm.
- Cao độ/Giọng: Trung bình.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Dân dã.
- Âm lượng/Cường độ: Vừa.
Câu hát: Đừng hát câu người ơi người ở đừng về
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: đừng, người, về.
- Luyến: ơi (nhẹ), về (kéo).
- Lấy hơi/Nghỉ: Lấy hơi nhanh trước đừng.
- Giọng: Giọng ngực mềm.
- Khẩu hình: Mở nhẹ, không ép.
- Cao độ/Giọng: Trung → hạ.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Tha thiết.
- Âm lượng/Cường độ: Nhẹ.
Câu hát: Trót thương ánh mắt ngập ngừng
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: trót, mắt, ngừng.
- Luyến: trót (lên), ngừng (xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: Không.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Gọn, giữ vang trong.
- Cao độ/Giọng: Trung.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Bâng khuâng.
- Âm lượng/Cường độ: Vừa.
Câu hát: Để người dưng nhớ người dưng thế này
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: dưng, nhớ, này.
- Luyến: nhớ (lên), này (kéo).
- Lấy hơi/Nghỉ: Lấy hơi trước nhớ.
- Giọng: Giọng ngực mềm.
- Khẩu hình: Mở tròn ở a.
- Cao độ/Giọng: Trung → cao nhẹ.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Vương vấn.
- Âm lượng/Cường độ: Vừa.
Câu hát: Giá miếng trầu đừng cay, giá chén trà đừng chát
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: giá, trầu, trà.
- Luyến: cay (nhẹ), chát (nhẹ).
- Lấy hơi/Nghỉ: Nghỉ ngắn sau dấu phẩy.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Gọn.
- Cao độ/Giọng: Trung.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Hóm hỉnh.
- Âm lượng/Cường độ: Vừa.
Câu hát: Giá người ngoan đừng hát
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: người, ngoan, hát.
- Luyến: ngoan (nhẹ).
- Lấy hơi/Nghỉ: Không.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Gọn.
- Cao độ/Giọng: Trung.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Trêu nhẹ.
- Âm lượng/Cường độ: Vừa.
Câu hát: Thì rỗi hơi ai lại phải lòng để bây giờ
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: rỗi, ai, lòng.
- Luyến: lòng (kéo nhẹ).
- Lấy hơi/Nghỉ: Lấy hơi trước để.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Mở vừa.
- Cao độ/Giọng: Trung → hạ.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Nửa đùa nửa thật.
- Âm lượng/Cường độ: Vừa.
Câu hát: Ra ngõ ấy mấy trông ra ngõ mà trông
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: ngõ, trông.
- Luyến: ngõ (nhẹ), trông (kéo).
- Lấy hơi/Nghỉ: Lấy hơi nhanh trước ra.
- Giọng: Giọng ngực mềm.
- Khẩu hình: Tròn môi ở o.
- Cao độ/Giọng: Trung → hạ.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Mong chờ, vui.
- Âm lượng/Cường độ: Giảm nhẹ.
Câu hát: Khách đến chơi nhà rằng khách đến chơi nhà
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: khách, chơi, nhà.
- Luyến: chơi (nhẹ).
- Lấy hơi/Nghỉ: Lấy hơi nhanh sau rằng.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Gọn.
- Cao độ/Giọng: Trung.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Nhắc lại vui vẻ.
- Âm lượng/Cường độ: Vừa.
Câu hát: Tính tang tang tính tình tình tang tình tính tang tình tang
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: tính, tang, tình.
- Luyến: Không.
- Lấy hơi/Nghỉ: Lấy hơi sâu trước câu.
- Giọng: Giọng ngực nén hơi.
- Khẩu hình: Gọn, bật lưỡi nhanh.
- Cao độ/Giọng: Cao, linh hoạt.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Vui nhộn, rộn ràng.
- Âm lượng/Cường độ: Nhẹ nhưng rõ.
Câu hát: Tính tang tang tính tình tình tang tình tính tang tang tình
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: tính, tang, tình.
- Luyến: Không.
- Lấy hơi/Nghỉ: Lấy hơi trước câu.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Bật gọn, rõ từng âm.
- Cao độ/Giọng: Cao, chắc.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Kết vui tươi.
- Âm lượng/Cường độ: Rõ, dứt khoát.