Học hát bài: Hành Khúc Ngày Và Đêm
Tác giả: Phan Huỳnh Điểu
Giáo viên: XUÂN THỦY DẠY HÁT
GIỚI THIỆU
"Hành khúc ngày và đêm" của nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu (phổ thơ Bùi Công Minh) là một bản anh hùng ca rực lửa, một biểu tượng đẹp đẽ về tình yêu đôi lứa hòa quyện chặt chẽ với tình yêu Tổ quốc trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Khác với những bản tình ca chia ly buồn bã, nhạc phẩm này mang nhịp điệu hành khúc mạnh mẽ, tươi vui, khẳng định sức mạnh của niềm tin và ý chí chiến đấu. Tác giả đã kiến tạo một không gian nghệ thuật song song: một bên là anh nơi tiền tuyến với "pháo lăn dài chiến dịch", một bên là em nơi hậu phương với "giáo án dưới hầm sâu". Hình ảnh so sánh đầy lãng mạn "ngôi sao như mắt anh" soi vào trang giáo án của em đã xóa nhòa khoảng cách địa lý "rất dài và rất xa". Nhạc sĩ đã đưa ra một định nghĩa mới về sự cách trở: thời gian không làm tình yêu nguội lạnh mà ngược lại, nó trở thành chất xúc tác "đốt cháy lửa tình yêu", biến nỗi nhớ thành động lực cách mạng. Sự lồng ghép khéo léo giữa nhiệm vụ chiến đấu của người lính và công việc thầm lặng của người giáo viên – "em cũng là chiến sĩ" – đã nâng tầm tình yêu cá nhân trở thành tình yêu giai cấp, tình yêu dân tộc cao cả. Lời ca khẳng định một chân lý đầy lạc quan: dù bom đạn có ác liệt, "cái chết" cũng phải "cúi gục đầu" trước cuộc đời xanh tươi và sức trẻ của những tâm hồn đang yêu. Điệp khúc "Ngày đêm ta bên nhau" vang lên như một lời thề quyết thắng, cho thấy dù xa cách về thân xác, nhưng trong tâm tưởng và lý tưởng, họ vẫn luôn sát cánh bên nhau. Bản nhạc khép lại với niềm tự hào kiêu hãnh, để lại trong lòng người nghe hình ảnh về một thế hệ thanh niên Việt Nam sống đẹp, yêu mãnh liệt và sẵn sàng dấn thân vì độc lập tự do. Đây thực sự là một trong những bài ca đi cùng năm tháng, tiếp thêm sức mạnh cho biết bao thế hệ về sự gắn kết giữa tình yêu và trách nhiệm với quê hương. Bạn có muốn tôi chia sẻ thêm về những bài "tình ca người lính" tiêu biểu khác cũng mang tinh thần lạc quan và lãng mạn như thế này không?
"Hành khúc ngày và đêm" của nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu (phổ thơ Bùi Công Minh) là một bản anh hùng ca rực lửa, một biểu tượng đẹp đẽ về tình yêu đôi lứa hòa quyện chặt chẽ với tình yêu Tổ quốc trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Khác với những bản tình ca chia ly buồn bã, nhạc phẩm này mang nhịp điệu hành khúc mạnh mẽ, tươi vui, khẳng định sức mạnh của niềm tin và ý chí chiến đấu. Tác giả đã kiến tạo một không gian nghệ thuật song song: một bên là anh nơi tiền tuyến với "pháo lăn dài chiến dịch", một bên là em nơi hậu phương với "giáo án dưới hầm sâu". Hình ảnh so sánh đầy lãng mạn "ngôi sao như mắt anh" soi vào trang giáo án của em đã xóa nhòa khoảng cách địa lý "rất dài và rất xa". Nhạc sĩ đã đưa ra một định nghĩa mới về sự cách trở: thời gian không làm tình yêu nguội lạnh mà ngược lại, nó trở thành chất xúc tác "đốt cháy lửa tình yêu", biến nỗi nhớ thành động lực cách mạng. Sự lồng ghép khéo léo giữa nhiệm vụ chiến đấu của người lính và công việc thầm lặng của người giáo viên – "em cũng là chiến sĩ" – đã nâng tầm tình yêu cá nhân trở thành tình yêu giai cấp, tình yêu dân tộc cao cả. Lời ca khẳng định một chân lý đầy lạc quan: dù bom đạn có ác liệt, "cái chết" cũng phải "cúi gục đầu" trước cuộc đời xanh tươi và sức trẻ của những tâm hồn đang yêu. Điệp khúc "Ngày đêm ta bên nhau" vang lên như một lời thề quyết thắng, cho thấy dù xa cách về thân xác, nhưng trong tâm tưởng và lý tưởng, họ vẫn luôn sát cánh bên nhau. Bản nhạc khép lại với niềm tự hào kiêu hãnh, để lại trong lòng người nghe hình ảnh về một thế hệ thanh niên Việt Nam sống đẹp, yêu mãnh liệt và sẵn sàng dấn thân vì độc lập tự do. Đây thực sự là một trong những bài ca đi cùng năm tháng, tiếp thêm sức mạnh cho biết bao thế hệ về sự gắn kết giữa tình yêu và trách nhiệm với quê hương. Bạn có muốn tôi chia sẻ thêm về những bài "tình ca người lính" tiêu biểu khác cũng mang tinh thần lạc quan và lãng mạn như thế này không?
HỢP ÂM
Tone: [Am]
Rất [Am] dài và rất [Dm] xa, là những ngày thương [Am] nhớ
Nơi cháy lên ngọn [E7] lửa, là trái tim, là trái tim yêu [Am] thương
Anh đang mùa hành [Am] quân pháo lăn [G] dài chiến [C] dịch
[Am] Bồi hồi đêm xuất kích chờ nghe [F] tiếng pháo [Am] ran
Ngôi sao như mắt [F] anh trong những [G] đêm không [C] ngủ
[E7] Giáo án em vẫn [Dm] mở cho ánh [G] sao bay [Am] vào
Ngày và đêm xa [Dm] nhau đâu chỉ dài và [Am] nhớ
Thời gian trong cách [C] trở đốt cháy lửa tình [F] yêu
Pháo anh lên đồi [G] cao nã vào [C] đầu giặc Mỹ
Bục giảng dưới hầm [Am] sâu em cũng là chiến [C] sĩ
Cái chết cúi gục [Am] đầu. Cuộc đời xanh tươi [C] trẻ
Ngày [F] đêm ta bên nhau những [Am] đêm dài chiến đấu
Ngày đêm ta bên [F] nhau những năm [G] dài chiến [C] đấu
Đêm ngày trong chiến [Am] đấu, anh với [F] em [G] sống vẫn gần [Am] nhau
HƯỚNG DẪN
Câu hát:
Rất dài và rất xa, là những ngày thương nhớ
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: dài, xa, ngày, thương.
- Luyến: thương (luyến nhẹ lên).
- Lấy hơi/Nghỉ: lấy hơi trước rất.
- Cao độ/Giọng: Giọng ngực, nhẹ nhàng, nhưng phải rõ ràng.
- Khẩu hình: mở vừa, âm thoát ra ngoài.
- Biểu cảm/Cảm xúc: nhớ nhung, bồi hồi.
- Âm lượng/Cường độ: vừa, mượt mà.
Câu hát:
Nơi cháy lên ngọn lửa, là trái tim, là trái tim yêu thương
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: cháy, lửa, trái tim.
- Luyến: yêu thương (luyến xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: lấy hơi trước nơi.
- Cao độ/Giọng: Giọng ngực, nhẹ, dần cao ở yêu thương.
- Khẩu hình: mở rộng, âm thoát ra ngoài.
- Biểu cảm/Cảm xúc: nhiệt huyết, yêu thương.
- Âm lượng/Cường độ: mạnh dần ở trái tim.
Câu hát:
Anh đang mùa hành quân pháo lăn dài chiến dịch
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: mùa, hành quân, pháo, chiến dịch.
- Luyến: chiến dịch (luyến nhẹ xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: lấy hơi trước anh.
- Cao độ/Giọng: Tăng dần, mạnh mẽ, thể hiện sự quyết tâm.
- Khẩu hình: mở rộng, mạnh.
- Biểu cảm/Cảm xúc: khí thế, anh dũng.
- Âm lượng/Cường độ: mạnh mẽ, quyết liệt. --Câu hát (Điệp khúc):Khi anh qua thung lũng, và bóng đêm ghì bàn chân
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: thung lũng, bóng đêm, bàn chân.
- Luyến: bàn chân (luyến xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: lấy hơi trước khi.
- Cao độ/Giọng: Giọng ngực, tăng dần lên cao tại bóng đêm.
- Khẩu hình: mở vừa.
- Biểu cảm/Cảm xúc: lo lắng, căng thẳng.
- Âm lượng/Cường độ: vừa.
Câu hát:
Đời khiến anh chẳng còn nhiều luyến lưu
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: đời, luyến, lưu.
- Luyến: lưu (luyến xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: lấy hơi trước đời.
- Cao độ/Giọng: Giọng ngực, nhẹ nhàng, sâu lắng.
- Khẩu hình: mở nhẹ.
- Biểu cảm/Cảm xúc: buồn bã, thất vọng.
- Âm lượng/Cường độ: nhẹ.
Câu hát:
Em mong lau mắt anh khô
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: lau, mắt, khô.
- Luyến: khô (luyến nhẹ xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: lấy hơi trước em.
- Cao độ/Giọng: Giọng ngực nhẹ, mềm mại.
- Khẩu hình: mở nhẹ.
- Biểu cảm/Cảm xúc: đau đớn, lo lắng.
- Âm lượng/Cường độ: nhẹ. --Câu hát (Điệp khúc):Ngày và đêm xa nhau đâu chỉ dài và nhớ
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: ngày, đêm, dài, nhớ.
- Luyến: nhớ (luyến nhẹ lên).
- Lấy hơi/Nghỉ: lấy hơi trước ngày.
- Cao độ/Giọng: Giọng ngực, trung bình.
- Khẩu hình: mở nhẹ, âm thoát ra ngoài.
- Biểu cảm/Cảm xúc: tiếc nuối, buồn.
- Âm lượng/Cường độ: vừa.