Học hát bài: Đâu Phải Bởi Mùa Thu
Tác giả: Phú Quang
Giáo viên: XUÂN THỦY DẠY HÁT
GIỚI THIỆU
"Đâu phải bởi mùa thu" của nhạc sĩ Phú Quang (phổ thơ Giáng Vân) là một bản tình ca mang đậm chất tự sự, giàu triết lý và đầy chiều sâu về những vết thương lòng cùng sự chảy trôi nghiệt ngã của thời gian. Nhạc phẩm mở đầu bằng những câu hỏi tu từ đầy ám ảnh về "lời ru" dành cho đá núi tật nguyền và biển khơi không bao giờ ngừng lặng, như một cách ẩn dụ cho những nỗi đau hóa thạch và những xao động vĩnh cửu trong tâm hồn con người. Tác giả lột tả chân dung một cuộc đời đầy đam mê nhưng cũng lắm giông tố, nơi những câu hát vừa ngân lên đã vội vã tắt nửa chừng vì sự phôi pha của năm tháng. Hình ảnh "lá trút rơi nhiều đâu phải bởi mùa thu" là một phát hiện đầy tinh tế và giàu sức gợi, khẳng định rằng sự tan vỡ hay mất mát không hẳn do ngoại cảnh tác động, mà đôi khi bắt nguồn từ chính sự héo úa bên trong và sự tàn phai của những ước vọng. Lời ru trong bài hát không còn mang ý nghĩa vỗ về đơn thuần mà chứa đựng cả sự tiếc nuối cho một ngày mai không bao giờ trở lại. Âm nhạc của Phú Quang hòa quyện cùng ca từ như một tiếng thở dài đầy kiêu hãnh trước những vết sẹo thời gian, khuyên con người ta hãy thôi day dứt về những điều đã lỡ. Toàn bộ nhạc phẩm toát lên vẻ đẹp u sầu nhưng sang trọng, là tiếng lòng của những tâm hồn đã đi qua đủ thăng trầm để hiểu rằng mọi cuộc chia ly đều có căn nguyên từ sự rạn vỡ của tình đời. Khúc hát khép lại trong không gian tĩnh lặng, để lại một nỗi buồn mênh mang và sự chiêm nghiệm sâu sắc về bản chất của tình yêu và số phận. Bạn có muốn tôi cùng bạn phân tích thêm một nhạc phẩm nào khác của Phú Quang về Hà Nội hoặc về mùa thu không?
"Đâu phải bởi mùa thu" của nhạc sĩ Phú Quang (phổ thơ Giáng Vân) là một bản tình ca mang đậm chất tự sự, giàu triết lý và đầy chiều sâu về những vết thương lòng cùng sự chảy trôi nghiệt ngã của thời gian. Nhạc phẩm mở đầu bằng những câu hỏi tu từ đầy ám ảnh về "lời ru" dành cho đá núi tật nguyền và biển khơi không bao giờ ngừng lặng, như một cách ẩn dụ cho những nỗi đau hóa thạch và những xao động vĩnh cửu trong tâm hồn con người. Tác giả lột tả chân dung một cuộc đời đầy đam mê nhưng cũng lắm giông tố, nơi những câu hát vừa ngân lên đã vội vã tắt nửa chừng vì sự phôi pha của năm tháng. Hình ảnh "lá trút rơi nhiều đâu phải bởi mùa thu" là một phát hiện đầy tinh tế và giàu sức gợi, khẳng định rằng sự tan vỡ hay mất mát không hẳn do ngoại cảnh tác động, mà đôi khi bắt nguồn từ chính sự héo úa bên trong và sự tàn phai của những ước vọng. Lời ru trong bài hát không còn mang ý nghĩa vỗ về đơn thuần mà chứa đựng cả sự tiếc nuối cho một ngày mai không bao giờ trở lại. Âm nhạc của Phú Quang hòa quyện cùng ca từ như một tiếng thở dài đầy kiêu hãnh trước những vết sẹo thời gian, khuyên con người ta hãy thôi day dứt về những điều đã lỡ. Toàn bộ nhạc phẩm toát lên vẻ đẹp u sầu nhưng sang trọng, là tiếng lòng của những tâm hồn đã đi qua đủ thăng trầm để hiểu rằng mọi cuộc chia ly đều có căn nguyên từ sự rạn vỡ của tình đời. Khúc hát khép lại trong không gian tĩnh lặng, để lại một nỗi buồn mênh mang và sự chiêm nghiệm sâu sắc về bản chất của tình yêu và số phận. Bạn có muốn tôi cùng bạn phân tích thêm một nhạc phẩm nào khác của Phú Quang về Hà Nội hoặc về mùa thu không?
HỢP ÂM
Tone: [Am]
1. Em ru [Am] gì lời ru cho đá núi
Đá núi tật [Dm] nguyền vết [E7] sẹo thời [Am] gian
Em ru [E7] gì lời ru cho biển [Dm] khơi
Biển khơi biết bao [C] giờ ngừng [Am] lặng.
ĐK: Em ru [Dm] gì lời ru cho [E] anh
Một đời đam mê một đời giông [Am] tố
Em ru gì cho [Dm] ta khi bao ngày phôi [E] pha
Câu hát ngân lên bỗng tắt nửa [Am] chừng
Thôi đừng hát [E] ru, thôi đừng day [F] dứt
Lá trút rơi [E] nhiều đâu [E7] phải bởi mùa [Am] thu.
2. Em ru [Am] gì Lời ru bao tiếc nuối
Tiếc nuối một [Dm] đời ước [E7] vọng tàn [Am] phai
Em ru [E7] gì Lời ru cho ngày [Dm] mai
Thời gian có bao [C] giờ trở [Am] lại.
ĐK: Em ru [Dm] gì lời ru cho [E] anh
Một đời đam mê một đời giông [Am] tố
Em ru gì cho [Dm] ta khi bao ngày phôi [E] pha
Câu hát ngân lên bỗng tắt nửa [Am] chừng
Thôi đừng hát [E] ru, thôi đừng day [F] dứt
Lá trút rơi [E] nhiều đâu [E7] phải bởi mùa [Am] thu.
HƯỚNG DẪN
Câu hát: Em ru gì lời ru cho đá núi
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: ru, đá.
- Luyến: ru (nhẹ), đá (xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: Lấy hơi trước em.
- Giọng: Giọng ngực nhẹ.
- Khẩu hình: Mở vừa, giữ vang trong.
- Cao độ/Giọng: Thấp – trung, kể chuyện.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Tự sự, trầm lắng.
- Âm lượng/Cường độ: Nhẹ.
Câu hát: Đá núi tật nguyền vết sẹo thời gian
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: núi, sẹo, gian.
- Luyến: núi (lên rồi xuống), gian (lên).
- Lấy hơi/Nghỉ: Không ngắt giữa câu.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Mở dọc ở a.
- Cao độ/Giọng: Trung bình, liền mạch.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Nặng suy tư.
- Âm lượng/Cường độ: Vừa.
Câu hát: Em ru gì lời ru cho biển khơi
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: ru, biển.
- Luyến: biển (xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: Lấy hơi ngắn trước em.
- Giọng: Giọng ngực mềm.
- Khẩu hình: Tròn môi ở ơi.
- Cao độ/Giọng: Trung bình.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Lắng sâu.
- Âm lượng/Cường độ: Nhẹ – vừa.
Câu hát: Biển khơi biết bao giờ ngừng lặng
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: biết, giờ, lặng.
- Luyến: biết (lên), lặng (xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: Không.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Giữ mở ở a.
- Cao độ/Giọng: Trung, hạ cuối câu.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Chờ đợi, cô tịch.
- Âm lượng/Cường độ: Giảm dần.
Câu hát: Em ru gì lời ru cho anh
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: ru, anh.
- Luyến: ru (nhẹ).
- Lấy hơi/Nghỉ: Lấy hơi trước em.
- Giọng: Giọng ngực tình cảm.
- Khẩu hình: Mềm, không bẹt.
- Cao độ/Giọng: Trung bình.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Riêng tư.
- Âm lượng/Cường độ: Vừa.
Câu hát: Một đời đam mê một đời giông tố
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: đời, mê, tố.
- Luyến: mê (lên), tố (đẩy).
- Lấy hơi/Nghỉ: Nghỉ rất ngắn sau mê.
- Giọng: Giọng ngực chắc.
- Khẩu hình: Mở rõ ô.
- Cao độ/Giọng: Tăng dần.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Dồn nén.
- Âm lượng/Cường độ: Vừa – nhỉnh.
Câu hát: Em ru gì cho ta khi bao ngày phôi pha
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: ru, ta, phai.
- Luyến: ta (nhẹ), phai (kéo dài).
- Lấy hơi/Nghỉ: Lấy hơi trộm trước phôi.
- Giọng: Giọng ngực, hơi dài.
- Khẩu hình: Giữ tròn ai.
- Cao độ/Giọng: Lên cao dần.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Day dứt.
- Âm lượng/Cường độ: Tăng.
Câu hát: Câu hát ngân lên bỗng tắt nửa chừng
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: hát, tắt, chừng.
- Luyến: ngân (lên rồi xuống), tắt (nhanh).
- Lấy hơi/Nghỉ: Không.
- Giọng: Giọng ngực kiểm soát.
- Khẩu hình: Mở – khép nhanh.
- Cao độ/Giọng: Gãy cảm xúc.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Đứt quãng.
- Âm lượng/Cường độ: Giảm đột ngột.
Câu hát: Thôi đừng hát ru, thôi đừng day dứt
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: thôi, đừng, dứt.
- Luyến: thôi (xuống), dứt (nhẹ).
- Lấy hơi/Nghỉ: Nghỉ rất ngắn sau chừng.
- Giọng: Giọng ngực nén.
- Khẩu hình: Gọn, chắc phụ âm.
- Cao độ/Giọng: Trung – hạ.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Kìm nén.
- Âm lượng/Cường độ: Vừa.
Câu hát: Lá trút rơi nhiều đâu phải bởi mùa thu
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: rơi, phải, thu.
- Luyến: rơi (nhanh), thu (kéo).
- Lấy hơi/Nghỉ: Lấy hơi trước đâu.
- Giọng: Giọng ngực êm.
- Khẩu hình: Mở tròn u.
- Cao độ/Giọng: Hạ kết dài.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Xót xa, khép lại.
- Âm lượng/Cường độ: Giảm dần.
Câu hát: Em ru gì lời ru bao tiếc nuối
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: ru, tiếc.
- Luyến: tiếc (lên).
- Lấy hơi/Nghỉ: Lấy hơi trước em.
- Giọng: Giọng ngực mềm.
- Khẩu hình: Giữ vang trong.
- Cao độ/Giọng: Trung bình.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Hoài niệm.
- Âm lượng/Cường độ: Nhẹ – vừa.
Câu hát: Tiếc nuối một đời ước vọng tàn phai
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: đời, vọng, phai.
- Luyến: vọng (lên), phai (kéo).
- Lấy hơi/Nghỉ: Không.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Mở a.
- Cao độ/Giọng: Dâng rồi hạ.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Tan vỡ.
- Âm lượng/Cường độ: Vừa.
Câu hát: Em ru gì lời ru cho ngày mai
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: ru, mai.
- Luyến: mai (nhẹ).
- Lấy hơi/Nghỉ: Lấy hơi trước em.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Tròn ai.
- Cao độ/Giọng: Trung bình.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Mong manh.
- Âm lượng/Cường độ: Nhẹ.
Câu hát: Thời gian có bao giờ trở lại
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: gian, giờ, lại.
- Luyến: gian (lên), lại (xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: Không.
- Giọng: Giọng ngực kết.
- Khẩu hình: Mở dọc, thả lỏng.
- Cao độ/Giọng: Hạ dần.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Buông xuôi.
- Âm lượng/Cường độ: Nhẹ.
Câu hát: Em ru gì lời ru cho anh
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: ru, anh.
- Luyến: ru (nhẹ).
- Lấy hơi/Nghỉ: (Không có hướng dẫn trong script).
- Giọng: (Không có hướng dẫn trong script).
- Khẩu hình: (Không có hướng dẫn trong script).
- Cao độ/Giọng: Trung bình, lặp điệp khúc.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Day dứt hơn lần đầu.
- Âm lượng/Cường độ: Vừa.
Câu hát: Một đời đam mê một đời giông tố
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: đời, mê, tố.
- Luyến: mê (lên), tố (đẩy).
- Lấy hơi/Nghỉ: (Không có hướng dẫn trong script).
- Giọng: (Không có hướng dẫn trong script).
- Khẩu hình: (Không có hướng dẫn trong script).
- Cao độ/Giọng: Nhỉnh hơn lần trước.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Cao trào.
- Âm lượng/Cường độ: Mạnh hơn.
Câu hát: Em ru gì cho ta khi bao ngày phôi pha
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: ru, ta, phai.
- Luyến: phai (kéo dài).
- Lấy hơi/Nghỉ: (Không có hướng dẫn trong script).
- Giọng: (Không có hướng dẫn trong script).
- Khẩu hình: (Không có hướng dẫn trong script).
- Cao độ/Giọng: Cao trào nhất.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Rạn vỡ.
- Âm lượng/Cường độ: Mạnh.
Câu hát: Câu hát ngân lên bỗng tắt nửa chừng
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: hát, tắt.
- Luyến: ngân (lên rồi xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: (Không có hướng dẫn trong script).
- Giọng: (Không có hướng dẫn trong script).
- Khẩu hình: (Không có hướng dẫn trong script).
- Cao độ/Giọng: Gãy.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Đau xót.
- Âm lượng/Cường độ: Giảm nhanh.
Câu hát: Thôi đừng hát ru, thôi đừng day dứt
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: thôi, dứt.
- Luyến: thôi (xuống).
- Lấy hơi/Nghỉ: (Không có hướng dẫn trong script).
- Giọng: (Không có hướng dẫn trong script).
- Khẩu hình: (Không có hướng dẫn trong script).
- Cao độ/Giọng: Trung – hạ.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Buông bỏ.
- Âm lượng/Cường độ: Vừa.
Câu hát: Lá trút rơi nhiều đâu phải bởi mùa thu
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: rơi, thu.
- Luyến: thu (kéo dài kết).
- Lấy hơi/Nghỉ: (Không có hướng dẫn trong script).
- Giọng: (Không có hướng dẫn trong script).
- Khẩu hình: (Không có hướng dẫn trong script).
- Cao độ/Giọng: Hạ kết dài.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Khép lại đầy ám ảnh.
- Âm lượng/Cường độ: Nhẹ dần.